Fon risk metrikleri: Sharpe, oynaklık ve maksimum düşüş
Risk tek sayı değildir. Günlük dalgalanma, uzun düşüş, piyasa duyarlılığı ve nakde dönüş süresi farklı risklerdir; bir fon kartında yan yana görünmeleri aynı anlama geldikleri anlamına gelmez.
Risk değeri 1–7 ne anlatır?
Fonun risk değeri geçmiş fiyat oynaklığından türetilen sınıftır; 1 risksiz, 7 kesin kayıp demek değildir. Düşük oynaklık kredi, likidite veya kur riskini tamamen göstermez. Sınıf geçmiş veri değiştikçe güncellenebilir.
Aynı kategori içindeki fonları kıyaslamak daha anlamlıdır. Para piyasası fonuyla hisse fonunun risk sınıfını yan yana koymak ürün tercihinin temel farkını tekrar eder.
Oynaklık ile düşüş farklıdır
Yıllıklandırılmış standart sapma günlük getirilerin ne kadar dağıldığını ölçer. Hem yukarı hem aşağı hareketi risk sayar. Maksimum düşüş ise belirli dönemde zirveden görülen en büyük kayıptır ve yatırımcının psikolojik deneyimine daha yakındır.
Maksimum düşüş seçilen başlangıç ve bitişe duyarlıdır. Kısa geçmiş büyük kriz içermiyorsa düşük görünebilir. Fonun temsil ettiği varlık sınıfının daha uzun tarihini de düşünün.
Sharpe ve beta nasıl kullanılır?
Sharpe, risksiz getiri üzerindeki getiriyi oynaklığa böler. Kullanılan risksiz oran ve dönem sonucu ciddi değiştirir. Negatif veya kısa dönemli Sharpe’ı kesin sıralama aracı yapmayın. Aynı kategori, dönem ve yöntem içindeki göreli kıyas daha uygundur.
Beta fonun seçilen benchmark hareketine duyarlılığıdır. Yanlış benchmark beta’yı anlamsızlaştırır. Altın fonunu BIST 100’e göre ölçmek düşük beta gösterebilir ama bu düşük toplam risk anlamına gelmez.
Yatırımcı deneyimini simüle edin
Aylık getiri tablosunda art arda negatif ayları, toparlanma süresini ve en kötü ayı inceleyin. Yüzde 20 düşüşü teoride kabul etmekle, altı ay boyunca geride kalmayı taşımak farklıdır.
Portföye eklemeden önce fonun mevcut varlıklarınızla korelasyonuna bakın. Tek başına dalgalı bir fon, portföyde farklı hareket ederek toplam riski azaltabilir; aynı temayı tekrar eden “farklı” fonlar ise gerçek çeşitlendirme sağlamaz.
Akılda kalması gerekenler
- Risk sınıfını oynaklık, düşüş ve likidite riskinin yerine koymayın.
- Sharpe ve betayı aynı yöntem, dönem ve doğru benchmark ile kıyaslayın.
- Fonun kötü dönem davranışını ve mevcut portföyle korelasyonunu inceleyin.
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir. Verileri şirketin güncel KAP bildirimleri ve resmi belgeleriyle doğrulayın.