Nakit akış tablosu: Kâr var, para nerede?
Bir şirket muhasebe kârı açıklarken kasası küçülebilir. Nakit akış tablosu bu çelişkinin nereden geldiğini gösterir ve çoğu zaman bilanço ile gelir tablosu arasındaki en dürüst köprüdür.
Üç bölümü birbirine karıştırmayın
İşletme nakit akışı ana faaliyetin kasaya etkisini, yatırım nakit akışı fabrika, makine, iştirak ve varlık alım-satımını, finansman nakit akışı ise kredi, sermaye ve temettü hareketlerini gösterir. Pozitif toplam nakit değişimi tek başına iyi değildir; yeni kredi kullanımı kasayı büyütmüş olabilir.
Olgun bir şirketin işletme nakdi genellikle pozitiftir; yatırım akışı kapasite harcaması nedeniyle negatif olabilir. Hızlı büyüyen bir şirkette geçici negatif işletme nakdi görülebilir, fakat bunun stok ve alacakla açıklanması ve finansman planının görünür olması gerekir.
İşletme sermayesi kârı neden yutar?
Satış vadeli yapıldığında gelir kaydedilir ama para henüz gelmez. Stok üretildiğinde maliyet kasadan çıkar fakat ürün satılana kadar gelir oluşmaz. Bu nedenle alacak ve stok artışı işletme nakdini düşürür; ticari borç artışı ise geçici olarak destekler. Sürekli tedarikçi vadesi uzatarak nakit üreten şirketin kalitesi sınırlıdır.
Nakit dönüşüm döngüsünü sektör içinde kıyaslayın. Alacak gün sayısı, stok gün sayısı ve borç gün sayısındaki değişim, nakdin nerede kilitlendiğini gösterir. Tek çeyrekteki sıçrama yerine dört çeyreklik hareketi izlemek daha güvenlidir.
Serbest nakit akışı nasıl düşünülmeli?
En basit serbest nakit akışı işletme nakdinden maddi ve maddi olmayan duran varlık yatırımlarını düşer. Pozitif sonuç borç azaltma, temettü veya yeni yatırım için alan yaratır. Ancak büyüme yatırımı ile faaliyeti sürdürmek için zorunlu bakım yatırımını ayırmak her zaman mümkün değildir.
Yoğun yatırım döneminde serbest nakit negatif olabilir; bunun karşılığında kapasite ve gelecekteki nakit üretimi artıyorsa durum otomatik olarak kötü değildir. Sorun, yatırımın yıllarca sürmesine rağmen ciro, marj ve kapasite kullanımında karşılık görülmemesidir.
Nakit kalitesini dönemler boyunca sınayın
Net kârın işletme nakdine dönüşüm oranını birkaç yıllık toplamla değerlendirin. Tek yılda vergi ödeme takvimi veya yüksek stok alımı oranı bozabilir. Üç-beş yıllık dönemde işletme nakdi sürekli net kârın belirgin altında kalıyorsa tahakkuk kalitesi sorgulanmalıdır.
Son kontrol finansman nakdidir. Şirket temettü dağıtırken aynı anda borçlanıyor mu? Hisse geri alımı güçlü serbest nakitten mi, krediden mi geliyor? Nakit akış tablosu, yönetimin sermayeyi hangi sırayla kullandığını somutlaştırır.
Akılda kalması gerekenler
- Toplam nakit artışının işletmeden mi, borçlanmadan mı geldiğini ayırın.
- Stok ve alacak artışını ciro büyümesiyle birlikte okuyun.
- Serbest nakit akışını yatırım döngüsü ve sektör ihtiyacı bağlamında değerlendirin.
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir. Verileri şirketin güncel KAP bildirimleri ve resmi belgeleriyle doğrulayın.