Beta ve korelasyon: Portföy gerçekten neyle birlikte hareket ediyor?
Beta piyasa hareketine duyarlılığı, korelasyon ise iki getiri serisinin birlikte hareket etme derecesini özetler. İkisi de geçmiş veriye dayanır ve portföyün neden riskli olduğunu tek başına açıklamaz.
Beta ile korelasyonu ayırın
Korelasyon yön birlikteliğini eksi bir ile artı bir arasında ölçer; beta ise varlığın seçilen benchmark hareketine ne büyüklükte tepki verdiğini tahmin eder. Yüksek korelasyonlu iki varlığın oynaklığı farklıysa betaları aynı olmayabilir.
Beta birin üzerindeyse geçmiş dönemde benchmark değişimlerine daha güçlü tepki görülmüş olabilir. Bu sabit özellik değildir; borçluluk, sektör ve piyasa rejimi değiştikçe ölçüm de değişir.
Benchmark ve dönemi bilinçli seçin
BIST hissesi için geniş piyasa endeksi genel duyarlılığı, sektör endeksi ise iş modeline yakın hareketi gösterebilir. Yanlış benchmark düşük korelasyonu çeşitlendirme sanmanıza yol açabilir.
Günlük bir yıllık veri ile haftalık beş yıllık veri aynı soruya cevap vermez. Kısa dönem güncel rejimi, uzun dönem daha fazla piyasa koşulunu kapsar; ikisini yan yana görmek faydalıdır.
Kriz korelasyonunu ayrıca inceleyin
Normal dönemde düşük korelasyon gösteren varlıklar stres anında birlikte düşebilir. Tam örneklem ortalaması, korunmaya en çok ihtiyaç duyulan günlerdeki davranışı gizleyebilir.
En kötü piyasa ayları, yüksek oynaklık dönemleri ve maksimum düşüş pencereleri için ayrı korelasyon bakışı kurun. Çeşitlendirme iddiasını yalnız sakin dönem verisiyle desteklemeyin.
Ağırlığı risk katkısına çevirin
Portföyde yüzde on ağırlık, toplam riskin yüzde onu demek değildir. Yüksek oynaklık ve yüksek ortak hareket küçük pozisyonu bile baskın risk kaynağı yapabilir.
Beta ile korelasyonu pozisyon ağırlığı, oynaklık ve maksimum düşüşle birlikte kullanın. Amaç tek bir ideal sayı bulmak değil, aynı ekonomik şoka yığılan pozisyonları görünür kılmaktır.
Akılda kalması gerekenler
- Korelasyon yön birlikteliğini, beta ise seçilen benchmarka duyarlılığın büyüklüğünü anlatır.
- Sonucun dönem ve benchmark seçimine ne kadar duyarlı olduğunu kontrol edin.
- Normal dönem ortalamasına ek olarak stres dönemindeki ortak hareketi ve risk katkısını inceleyin.
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir. Verileri şirketin güncel KAP bildirimleri ve resmi belgeleriyle doğrulayın.